โรงเรียนบ้านหาดสั่งหาดทรายทอง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2 ต.สร้างนางขาว อ.โพนพิสัย จ.หนองคาย น้อมนำแนวพระราชดำริด้านการ “สืบสาน รักษา ต่อยอด และสร้างอาชีพในชุมชน” มาปรับใช้ จนเกิดเป็น โครงการภูมิปัญญาท้องถิ่น จากการสืบสานความรู้การทำปลาส้มไม่ให้สูญหาย พัฒนาต่อยอดเพิ่มมูลค่า ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ น้ำพริกปลาส้ม สร้างรายได้ให้กับนักเรียน คนรุ่นใหม่ และชุมชน
โรงเรียนบ้านหาดสั่งหาดทรายทอง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2 ต.สร้างนางขาว อ.โพนพิสัย จ.หนองคาย น้อมนำแนวพระราชดำริด้านการ “สืบสาน รักษา ต่อยอด และสร้างอาชีพในชุมชน” มาปรับใช้ จนเกิดเป็น โครงการภูมิปัญญาท้องถิ่น จากการสืบสานความรู้การทำปลาส้มไม่ให้สูญหาย พัฒนาต่อยอดเพิ่มมูลค่า ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ น้ำพริกปลาส้ม สร้างรายได้ให้กับนักเรียน คนรุ่นใหม่ และชุมชน
โรงเรียนบ้านหาดสั่งหาดทรายทอง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2 ต.สร้างนางขาว อ.โพนพิสัย จ.หนองคาย ได้เกิดต้นแบบการเรียนรู้ที่เปลี่ยน “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” ให้กลายเป็น “โอกาสทางอาชีพ” ภายใต้การนำของ ดร.จุฬาภรณ์ จันทร์ชารี ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหาดสั่งหาดทรายทอง ที่มองเห็นคุณค่าของ “ปลาส้ม” อาหารพื้นบ้านที่กำลังเลือนหายไปจากชุมชน ด้วยความห่วงใยว่า หากไม่มีการสืบสาน ความรู้การทำปลาส้มอาจสูญหาย ผู้อำนวยการจึงน้อมนำแนวพระราชดำริด้านการ “สืบสาน รักษา ต่อยอด และสร้างอาชีพในชุมชน” มาปรับใช้ จนเกิดเป็น โครงการภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้ ลงมือทำจริง และต่อยอดเป็นอาชีพได้ในอนาคต
จากเดิมที่มีเพียงผลิตภัณฑ์ “ปลาส้มสองหาด” ที่เป็นปลาส้มธรรมดา ถูกพัฒนาให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม อีก 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่น้ำพริกปลาส้มสองหาด (แบบแห้ง) และน้ำพริกปลาส้มผัด โดยมีการคิดค้นสูตรให้สามารถเก็บรักษาได้นานถึง 90 วัน จากเดิมที่ปลาส้มสดมีอายุสั้นเก็บได้เพียงไม่กี่วัน นับเป็นการยกระดับสินค้าในชุมชนให้ตอบโจทย์ตลาดมากยิ่งขึ้น
วัตถุดิบหลักคือ “ปลาตะเพียน” ที่เลี้ยงเองภายในโรงเรียน และรับซื้อจากชาวบ้านในชุมชน สร้างรายได้หมุนเวียนอย่างแท้จริง ก่อนนำไปทำเป็นปลาส้ม จากปลาส้มก็เข้าสู่กระบวนการนึ่ง และแปรรูปอย่างพิถีพิถัน ซึ่งน้ำพริกปลาส้มสองหาด (แบบแห้ง) ที่ใช้เนื้อปลาส้มแกะแล้ว คลุกเคล้ากับสมุนไพร เช่น ใบมะกรูดทอด หอมเจียว และพริกป่น จนได้รสชาติกลมกล่อมหอมอร่อย ส่วนน้ำพริกปลาส้มผัด จะนำเนื้อปลาส้มมาผัดกับเครื่องสมุนไพรจนเข้ากัน กลายเป็นเมนูพร้อมทานที่ถูกใจผู้บริโภค ซึ่งผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาส้ม ได้รับการรับรองให้เป็นสินค้าโอทอป 1 ชุมชน 1 ผลิตภัณฑ์ จากกรมการพัฒนาชุมชนเรียบร้อยแล้ว อีกทั้งยังได้นำผลิตภัณฑ์ไปจำหน่ายตามโครงการส่งเสริมช่องทางจำหน่ายสินค้าหนึ่งตำผลิตหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) และสินค้าเกษตร ที่จัดขึ้นในพื้นที่อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย อีกด้วย
โครงการนี้ไม่เพียงแค่สอนให้นักเรียน “ทำเป็น” แต่ยังปลูกฝังให้ “คิดเป็น ทำกินได้ และต่อยอดได้จริง” เด็ก ๆ ได้เรียนรู้ตั้งแต่กระบวนการผลิต การแปรรูป ไปจนถึงการตลาด สร้างความภาคภูมิใจในท้องถิ่น และเห็นคุณค่าของอาชีพในชุมชน นี่คืออีกหนึ่งตัวอย่างของพลังเล็ก ๆ ที่ยิ่งใหญ่ เมื่อโรงเรียน นักเรียน และชุมชน จับมือกัน เปลี่ยนของพื้นบ้านให้กลายเป็นรายได้ สร้างความมั่นคง และจุดประกายความหวังให้กับคนรุ่นใหม่
ปัจจุบันจะมีการผลิตตามยอดสั่งซื้อเดือนละ 1 ครั้ง โดยจำกัดกำลังการผลิตเพียง 150 กระปุกต่อครั้ง ราคาจำหน่าย ปลาส้มสองหาด 120 บาท/กิโลกรัม ส่วนน้ำพริกปลาส้มทั้งสองชนิด กระปุกละ 35 บาท 3 กระปุก 100 บาท ผู้สนใจสามารถสั่งซื้อผลิตภัณฑ์ได้ที่ Facebook: โรงเรียนบ้านหาดสั่งหาดทรายทอง หรือที่หมายเลขโทรศัพท์ 094-953-6897.
